انگلستان
كالج ارتباطات لندن
London College of Communication))
مشكل صنعت چاپ، تصوير ساخته شده از آن در ذهن دانشآموزاني است كه آن را كم جلوه نشان ميدهد.
چاپ به عنوان بخشي از صنعت از نبود خلاقيت و پويايي رنج ميبرد.
در سالهاي اخير با كاهش قابل ملاحظه تقاضا براي تحصيل در حوزه توليد رشته چاپ تمايل به حوزههاي ديگر نظير نشر و هنرهاي گرافيك افزايش يافته است. بدين ترتيب به چاپ به طور فزايندهاي به عنوان يك نوع رسانه با قابليت تطبيق براي يك كاربرد خاص در درون رسانهاي ديگر نگريسته ميشود كه متخصصان به راحتي ميتوانند در آن دخل و تصرف كنند.
در حالي كه ما كماكان از درسها و روشهاي سنتي براي آموزش استفاده ميكنيم، دانشگاه هنر لندن بزرگترين ارايهدهنده و برگزاركننده دورههاي چاپ در سراسر انگلستان محسوب ميشود. حوزه اصلي فعاليت ما برگزاري كلاسهاي مختلف در رابطه با توليد و مديريت محصولات و سرويسهاي چاپي است. در مجموع عليرغم افزايش تقاضا براي تحصيلات چاپي، تقاضا براي دورههايي كه تنها به اين رشته اختصاص دارند در حال كاهش است. زيرا در حال حاضر گرايش عمده به سمت دورههايي است كه دانش عملي دست اولي از پردازش، مديريت و توليد را در اختيار دانشآموزان قرار ميدهد.
غيرواقعبينانه است كه بخواهيم تمايز زيادي بين دورههاي آموزشي برگزار شده توسط كمپانيها و موسسات آموزشي قائل شويم. مهمترين تفاوت اين دو در اعتبار آنها است. كمپانيها به ندرت ميتوانند بدون يك شريك از موسسات آموزشي دورههاي معتبري را برگزار كنند. آموزش در خانه هم ميتواند گاهي با آموزش مهارتهاي مخصوص به افراد مفيد واقع شود. به طور كلي دانشگاه هنر لندن ارايهكننده دورههاي تحصيلات آكادميك است نه برگزاركننده كلاسهاي كارآموزي. ما درصدد هستيم تا فارغالتحصيلاني را وارد بازار كار كنيم كه بتوانند در مواجهه با شرايط پيشبيني نشده عكسالعملهاي مناسبي از خود نشان دهند و قادر باشند بين دانستههاي خود و آنچه در آينده به دانش آن نياز دارند، ارتباط خوبي برقرار كنند.
آينده روشني در انتظار كساني است كه پس از ادامه تحصيل در سطوح متوسط مديريتي روانه بازار كار و صنعت چه در حوزه چاپ و چه در حوزههاي ديگر ميشوند. زيرا آنها با كسب مدرك مورد نياز (مانند BA (HONS) (Print Media Management) نشان دادند كه از دانش و توانايي لازم براي فعاليت در بخش مديريت توليد و سرويس برخوردارند.
مشكل صنعت چاپ، تصوير غير پويا و غيرخلاقانهاي است كه از آن در ذهن عموم نقش بسته است. اين تصوير كه به درستي بازگوكننده وضعيت اين صنعت نيست باعث شده تا چاپ براي كساني كه اطلاع چنداني از آن ندارند خستهكننده به نظر آيد. ساختار اجتماعي بسياري از كشورهاي توسعه يافته در جهتي در حال تغيير است كه با وجود افزايش سن نيروي كار فعال در آنها تمايل نسبي افراد جوان به اين صنعت كاهش يافته است. بنابراين دولت، سيستم آموزشي و كارفرمايان ناگزير از به وجود آوردن فرصتهايي براي انتقال دانش و مهارت لازم نه تنها به جوانان بلكه به كارگران با سابقه و فعال در صنعت هستند. معضل مذكور تنها مختص كشور انگلستان نيست بلكه كل دنيا با آن درگيرند.
كالج تكنولوژي ليدز
Leeds College of Technology))
كمبود نيروي كار متخصص يك چالش بزرگ پيش روي صنعت است.
نياز به مهارت بايد از راه دورههاي آموزشي دانشجومحور و انعطافپذير متناسب با نيازهاي شركتكنندگان برطرف شود.
قرار دادن آموزش در ليست اولويتهاي مورد نياز صنعت قبل از رسيدن آن
به نقطه بحراني خود (يعني كاهش تعداد افراد با تجربه)، الزامي است.
سوالي كه در مقطع كنوني پرسيده ميشود اين است كه آيا ما تاكنون براي جبران زمان زيادي را از دست دادهايم و آيا زماني براي آموزش نيروي كار باقي مانده است؟ كمپانيها ديگر مانند گذشته به استخدام غيرقانوني نيروي كار با تجربه كمپانيهاي ديگر نميپردازند. با كاهش تدريجي افراد با تجربه در نهايت قيمت كالاهاي چاپي افزايش مييابد. چرا كه افراد با دانش و مجرب از ارزش بيشتري برخوردار ميشوند. اما چرا اين گونه به نظر ميرسد كه بسياري از كمپانيها در قبال چنين موضوع مهمي سكوت اختيار كردند؟
پژوهش اخير صورت گرفته در اين رابطه نشان از كمبود شديد مهارت در ميان نيروي كار فعال در انگلستان دارد. به طوري كه 50 درصد شاغلان دورههاي رسمي را نگذرانده و از صلاحيت لازم برخوردار نيستند. علاوه بر اين ميانگين سني 48 سال براي نيروي كار فعال و بازنشستگي 20 تا 25 درصد آنها طي 5 سال آينده چالش ديگري را در صورت عدم توجه به اين موضوع پيش روي صنعت چاپ انگلستان قرار خواهد داد. تعدادي از كمپانيهاي آگاه از اين موضوع درصدد گنجاندن برنامههاي آموزشي در كارهاي خود برآمدند ولي هنوز بسياري از آنها عكسالعملي نسبت به اين امر از خود نشان ندادند. آيا علت اين امر اين است كه آنها ميترسند افرادي كه سرمايهگذاري روي آنها شده است، از كار برايشان سرباز زنند. يا اينكه آنها بر اين باورند كه تجهيزات مدرن امروزي خود به طور مجازي قادر به كنترل خود هستند؟ تجربه نشان ميدهد آنها به تازگي به كمبود دانش و مهارت پي بردهاند ولي نميتوانند كارمندان خود را به طور منظم براي شركت در دورههاي آموزشي مرخص كنند. تدارك اين كلاسها بايد به گونهاي باشد تا براي تطابق با الگوهاي كاري كارفرمايان و كارمندان از انعطافپذيري لازم برخوردار باشند. در حال حاضر افت چشمگيري در شمار موسسات فعال رخ داده ولي باقيمانده آنها از تجهيزات مدرن كمك گرفته و دروس متعددي را متناسب با نيازهاي موجود ارايه ميدهد.
در حالي كه بسياري از ماشينآلات جديد از ابزارهاي كمكي براي اپراتورها برخوردارند، ما نميتوانيم از اين واقعيت كه دانش، پايه و اساس تمام مهارتهاي عملي است چشمپوشي كنيم. اپراتورها بايد از اطلاعات كافي راجع به مركبها و چگونگي ساختن آنها، انواع كاغذ و چگونگي واكنش آنها به موقعيتهاي متفاوت در ماشينآلات مختلف برخوردار باشند.
اغلب سازندگان وسايل و ماشينآلات علاوه بر راهاندازي اوليه تجهيزات وظيفه ارايه يك دوره آموزشي كوتاه مدت را بر عهده دارند. اما بعد از آن وظيفه كمپاني است كه با دستگاههاي خريداري شده كار كند. من ايده تعيين معيارهاي ملي براي صلاحيت فني را ميپسندم. با وجود اين معيارها علاوه بر اين كه كارآموزان در حين كار درصدد كسب شواهد و مدارك لازم براي اخذ صلاحيتهاي لازم برميآيند توسط يك بازرس و كارشناس موسسات آموزشي نيز مورد ارزيابي قرار ميگيرند. بدين ترتيب به درستي مشخص ميشود كه آيا فرد مورد نظر از هر دو جهت تئوري و عملي صلاحيت و توانايي برآوردن نيازهاي خاص يك صنعت را دارد يا خير؟
كالج صنعتي ليدز سيستم اينترنتي را راهاندازي كرده است كه به وسيله آن دانشپژوهان ميتوانند در هر زمان از طريق كامپيوتر به فراگيري دروس ارايه شده بپردازند. آموزش اينترنتي روشي دانشجومحور است كه در آن كارشناسان همانند معلمان خصوصي به طور اختصاصي آمادگي پاسخگويي به سوالات و نيازهاي دانشآموزان را دارند. پس از ثبتنام در اين دورهها يك كارشناس به عنوان مشاور به هر دانشجو اختصاص مييابد.
با آغاز مشاركت كالج ليدز با مركز همكاري صنعتي چاپ ديجيتالCollabaration Digital Printing) (Center of Industrial براي اولين بار در اروپا دروس ويژه مديريت رنگ براي صنعت چاپ ارايه شده است. ارايه اين دروس به شيوهاي منحصر به فرد به كمپانيهاي بومي و بينالمللي فرصت برگزاري دورههاي كارآموزي را ميدهد. كالج صنعتي ليدز در حال حاضر با تجهيزاتي با ارزش 4 ميليون پوند به برگزاري دورههاي عملي- آموزشي مشغول است.
برنامه آموزشي آنلاين رسانه چاپ در پاسخ به نياز صنعت چاپ و بستهبندي- به ويژه در منطقه يورك شايرانگلستان- توسط كالج راهاندازي شد. اين خلاء به وجود آمده در مهارتهاي لازم بايد با تامين آموزشهاي رسمي هم براي كارمندان و هم افراد شخصي از بين برود.
هند
انستيتو تكنولوژي مانيپال
Manipal Institute Of Technology) )
متقاضيان دورههاي آموزشي صنعت چاپ به طور تدريجي رو به افزايشاند.
دانشجويان در حال گذراندن دورههاي تخصصي، به دقت مراقب اوضاع بوده و فرصتهاي
به دست آمده را با جديت پيگيري ميكنند و تا حدودي نگران آينده شغلي خود هستند.
گزارش منتشر شده از سوي موسسه پيراس(Piras) نشان ميدهد اين كشور به عنوان يكي از كشورهاي موفق در اقتصاد جهاني توانسته در بخشهاي مختلف منجمله صنايع چاپي توفيق چشمگيري به دست آورد و درآمد به دست آمده از طريق بازاريابي كالا، مجلات و نشريات و اقلام ديگري را به خود اختصاص ميدهد. پيشبيني ميشود ارزش معاملات 6/12 ميليارد دلاري در سال 2006 به رقم چشمگير 1/25 ميليارد دلار در سال 2012 ارتقا يابد.
گرچه در سالهاي اخير در خصوص چاپ و صنايع وابسته گامهاي اساسي برداشته شده و جهش خيرهكنندهاي به وجود آمده است، دانشجويان مشتاق در مواردي فاقد آگاهيهاي لازم بوده و دسترسي كافي به منابع ندارند. فقط تعداد محدودي كه زمينههاي لازم را در اين خصوص كسب كردهاند، ميتوانند اطلاعات مورد نياز را به دست آورند. تصور نادرست كه بحث چاپ را تنها در قالب روزنامه، مجله و كارت دعوت محدود ميكند امروزه با عنوان مهندسي رسانه و چاپ به كلي كنار رفته و عنواني كه به درستي انتخاب شده دربرگيرنده تمامي موضوعات مرتبط است. روز به روز به تعداد داوطلبان شركتكننده افزوده ميشود، آنها ميخواهند تصوير واقعي به دست آورند. در سال تحصيلي جديد 25 نفر براي ورود به تحصيلات ثبتنام كردند. اين در حالي است كه ظرفيت پذيرش فقط 3 نفر اعلام شده بود. استقبال متقاضيان به راستي حيرتآور است. هم اكنون تعداد دانشجويان مشغول به تحصيل در رشته مهندسي رسانهها 39 نفر است و اين در حالي است كه اميد ميرود تا سال 2010 اين تعداد به تدريج به 60 نفر برسد. اين يك واقعيت است كه دانشجويان گلهمند اين موضوع هستند كه مطالب درسي به طور عمده با نيازهاي فعلي صنعت هماهنگي ندارد. متوليان آموزش نيز تا حدودي بر اين گفته صحه گذاشتهاند و تلاش دارند به تدريج شكاف به وجود آمده بين نيازهاي بازار و كيفيت آموزش را كاهش دهند. اين تحول مقدور نيست مگر با ايجاد تغييرات و بهروز كردن موضوعات درسي و تقويت زيرساختها.
در واقع هر كمپاني كه مصمم به برگزاري دورههاي آموزشي براي كاركنانش باشد، دو خط اصلي را دنبال ميكند. بالا بردن مهارتهاي شغلي نيروهاي موجود و افزايش بهرهوري. بهعنوان نمونه با خريد هرگونه ماشينآلات جديد يا اجراي سيستمهاي عملياتي جديد(ISO) نيازمند به كارگيري نيروي كارآمد با ظرفيتهاي مورد نياز خط توليد مربوطه ميباشد. اين نوع آموزشهاي حرفهاي با انواع آموزشهاي عمومي كه در مدارس و مراكز آموزشي به صورت عام دنبال ميشود متفاوت است. به عبارتي سطح آموزشي مدارس جوابگوي دانش فني و پايهاي صنعت است و بيشتر از آن را بايد در چارچوب آموزشهاي اختصاصي جستوجو كرد. تعداد مراكزي كه آموزشهاي پايه را ارايه ميدهند هشت مورد است و خروجي آنها كمتر از 500 نفر. تعداد اندك مراكز را بايد در كمبود زيرساختهاي آموزشي و كمك آموزشي موسسات جستوجو كرد. ضرورت ايجاب ميكند كه از آزمايشگاههاي مجهز در اين مراكز استفاده شود و توانايي انجام امور و مهيا كردن منابع و امكانات تنها از عهده مراكز قدرتمند و توانمند برميآيد.
يكي از مشكلات پيش رو براي صنايع چاپ هند عدم دسترسي به منابع جهت تجهيز منابع انساني است. ظرفيت مركز آموزشي مانيپال در حال حاضر تنها 33 نفر است. بدين معني كه در آينده امكان سروسامان دادن نيروهاي انساني مورد نياز صنايع مقدور نيست، با اين حال افزايش تعداد وروديها در دورههاي آتي يكي از اهداف مديريت مانيپال است.
آمريكا
انستيتو تكنولوژي روچستر
Rochster Institute of Technology) )
وقتي به علايق و تمايلات دانشجويان رشته چاپ بنگريم متوجه ميشويم كه طراحي درصدر همه آنها قرار دارد.
بيش از 000,40 دانشجو در آمريكا مشغول گذراندن دورههاي طراحي گرافيك در كالجها هستند.
هر صنعتي براي پيشرفت به نيروي كار تحصيلكرده و متخصص نياز دارد. صنعت چاپ نيز از اين قاعده مستثني نيست. چاپ در آمريكا به عنوان صنعتي ديرپا ساليانه به حدود 000,60 پرسنل جديد براي جايگزين ساختن كساني كه از اين حوزه خارج ميشوند نياز دارد. تعدادي (50 درصد) از اين افراد تنها از يك كمپاني به كمپاني ديگر ميروند. از آنجايي كه اين افراد مهارت لازم را در اختيار دارند اين كار براي كمپانيها چه از لحاظ زماني و چه از نظر اقتصادي بسيار مقرون به صرفهتر از استخدام افراد تازهوارد و برگزاري نمودن دورههاي كارآموزي براي آنها است. بقيه افراد از مدارس و دانشگاهها به اين صنعت راه مييابند كه در اين ميان 30 درصد فارغالتحصيلان دبيرستانها و 15 درصد دانشآموختگان دورههاي 2 ساله و 4 ساله كالجها هستند. 5 درصد باقي مانده نيز از مدارس تحت نظارت كمپانيها و توليدكنندهها جذب صنعت چاپ ميشوند.
امروزه موسسات برگزاركننده دورههاي چاپ نسبت به گذشته دانشجويان كمتري در اين رشته در سطح كالج دارند. در سال 1980 كالجهاي صنعت چاپ در حدود 000,20 دانشجو داشتند كه اكثريت اين افراد يا در دبيرستان اين رشته را انتخاب كرده بودند و يا اعضاي خانواده آنها به نوعي در اين صنعت مشغول فعاليت بودند. در اواخر دهه 80 دبيرستانها اقدام به تغيير برنامههاي صنعت چاپ خود به نشر روميزي(Desktop Publishing) كردهاند. زيرا پرينترهاي ليزري و كامپيوترهاي شخصي به مراتب از دستگاههاي چاپ و تجهيزات گرافيك ارزانتر بودند. دانشجويان نيز به تدريج تمايل بيشتري به سمت طراحي پيدا كردند به طوري كه امروزه كمتر از 000,4 دانشجو در دورههاي چاپ كالج در آمريكا نامنويسي ميكنند، در حالي كه حدود 000,40 نفر در دورههاي طراحي گرافيك مشغول به تحصيلاند. اين در شرايطي است كه توليدكنندگان تنها چگونگي كار با يك دستگاه جديد يا ماشين مخصوص را آموزش ميدهند ولي كالجها روشهاي مديريتي و پردازش و بررسي را به دانشجويان ميآموزانند. در حال حاضر نياز ضروري به كارمندان در هر دو سطح به خوبي احساس ميشود.
كاهش تقاضا براي شركت در دورههاي چاپ كالجها از زماني كه دانشآموزان دبيرستاني تصميم به ادامه تحصيل در رشته طراحي گرافيك گرفتند به وضوح قابل مشاهده است. در برابر كاهش تقاضا براي دورههاي چاپ، تمايل به شركت در مدارس طراحي روز به روز افزايش يافته است. بدين ترتيب دورههاي 4 ساله چاپ بر سر يك دوراهي قرار گرفتهاند، زيرا از يك سو نياز به تحصيلات بالا به شدت احساس ميشود و از سوي ديگر تقاضا براي شركت در اين دورهها رو به كاهش نهاده است. در شرايط پيشرو، صنعت چاپ از نبود جوانان تحصيلكرده در اين حوزه به شدت متضرر خواهد شد.
زيرا ما به افرادي در تمامي ردهها از اپراتور ماشين تا متخصص كامپيوتر و متصدي ماشين چاپ و هيات مديره با مهارتهاي بالا نياز داريم. در اين راستا دبيرستان و كالجها آماده تربيت افراد در تمامي ردههاي مورد نياز صنعت هستند.
چاپخانهداراني كه از دستگاههاي چاپ ديجيتال استفاده ميكنند نياز بيشتري به تحصيلكردههاي دانشگاهي دارند. زيرا دانشگاه و كالج جايي است كه افراد اصول تكنولوژي را ميآموزند. كار با سيستمهاي گردش كار جديد به افرادي آشنا باIT و داراي مهارت حل مساله نياز دارد. ورود اينترنت به تمام امور تجارت نيز به نوبه خود، مهارتهاي جديدي را ميطلبد. به همين خاطر كمپانيها در سراسر جهان به نيروهاي تحصيلكردهاي كه بتوانند سيستمهاي گردش كار پيچيده و تكنولوژيهاي جديد را پيادهسازي كنند، نياز دارند.
توضيح من درباره وضعيت صنعت چاپ در آمريكا درباره ساير كشورهاي صنعتي نيز صادق است. در طول سالها كلاسهاي درس براي نشان دادن تغييرات در صنعت و تكنولوژي تغيير كردند. در دهه 40 لترپرس تكنولوژي غالب بود. در آغاز دهه 50 مدارس شروع به تدريس چاپ افست كردند. هر چند كه بعضي از مدارس تا سال 1994 نيز به تدريس حروفريزي
hot metal type پرداختند ولي در نهايت همه آنها دير يا زود موضوعات درسي را بر اساس نياز صنعت تغيير دادند. اگر نگاهي به تغييرات رخ داده در فنآوري طي پنج سال گذشته بيندازيم، مشاهده ميكنيم كه بسياري از مدارس قادر به هماهنگ ساختن خود با سرعت زياد تغييرات نيستند.
صنعت ما به افراد با تحصيلات عالي نياز دارد و ما نميتوانيم فقط افراد تازهكار را جذب كنيم. در پاسخ به سوال ما، توليدكنندگان و كمپانيهاي مربوط به چاپ و اتحاديه مديران گفتند ما ميتوانيم مهارتهاي اوليه مورد نياز يك فارغالتحصيل براي پيدا كردن يك شغل مناسب را به او بياموزيم ولي پيش از اين ما بايد او را به اين سو جذب كنيم. متاسفانه آمار تقاضا براي تحصيل در اين رشته تكاندهنده است. هر ساله 10 درصد از تعداد كساني كه حوزه چاپ را به عنوان زمينه فعاليت خود برميگزينند كاسته ميشود. اين در حالي است كه در آمريكا تحصيل در رشته چاپ از دبيرستان يا پس از سال دوم كالج امكانپذير است و در اين كشور 300 دبيرستان و 100 كالج محلي چنين دورههايي را برگزار ميكنند. آنها به دانشجويان ميآموزند كه چگونه در عمل و تئوري با تقاضاي دنياي واقعي چاپ برخورد كنند.
براي جذب دانشجو بيشتر دورههاي 4 ساله صنعت چاپ به ارتباطات گرافيك تغيير نام پيدا كردند. برخي مانند گردش كارPDF وXML و نشر الكترونيكي محتواي ميان رسانهاي دارند. يك منتقد معتقد است به دليل اين كه نام اين دورهها مديريت چاپ نيست و فضاي كلاس با آنچه در دهه 80 به چشم ميخورد تفاوت دارد، نميتوان فارغالتحصيلان آنها را مديران چاپ ناميد.
در يك نگاه كلي ميتوان گفت كه تحصيلات در رشته چاپ ميبايست بيشتر مورد توجه قرار گيرد تا فارغالتحصيلان آن بتوانند به خوبي به كارفرماي خود كمك كنند. كمپانيهاي مربوط به چاپ در آينده به يك كارخانه اطلاعات بدل خواهند شد كه چاپ تنها يك خروجي آنها به شمار ميآيد. در حال حاضر بسياري از دبيرستانها نميتوانند بودجه مورد نياز براي خريد نرمافزارها و تجهيزات لازم را تامين كنند و توليدكنندگان هم تنها ميتوانند تعدادي از آنها را مورد حمايت خود قرار دهند. ما نيازمند ارتقاي چاپ به عنوان يك زمينه شغلي مناسب براي رشد و ترقي هستيم. بدين ترتيب دانشجويان رشته چاپ در بدو فراغت از تحصيل، آينده روشني را در زمينه كاري پيش روي خود خواهند داشت و تقريبا تمامي آنها شغلهاي مناسبي پيدا ميكنند.
