اقتباس از: Sean Snyth,
<the Print and Production manual>
انتشارات Pira، چاپ نهم (سال 2003)
ترجمه و تدوين: خدايار صادقي، روجا نيستاني
باز هم صحبت از چاپ گود يا گراور است، اما بيشتر درباره روشهاي سيلندرسازي و ريزهكاريهاي آن و نيز مركب و حلالهاي اين روش چاپي.
در مورد سيلكاسكرين نيز پرسشهاي كاربردي خوبي در اينجا مطرح شده است. انواع ماشينها، روشهاي مختلف شابلونسازي و كاربردهاي چاپ اسكرين در اينجا مورد پرسش قرار گرفتهاند و البته پاسخهاي آنها نيز ارايه شده است.
مثل هميشه يادآور ميشويم كه براي كسب اطلاعات دقيقتر بايد به منابع تخصصيتر مراجعه شود.
121 - سيلندر گراور به چه روشهاييتهيه ميشود؟
به سه روش ميتوان سيلندر چاپ گراور را توليد كرد:
ظ اسيدكاري شيميايي :(chemical etching)اين روش سيلندرسازي را گراور هافتون يا انتقال مستقيم (direct transfer)نيز ميخوانند. اين روش فرايندي مشابه تهيه پليت در ساير روشهاي چاپي دارد و نظير آنها سايههاي مختلف خاكستري از وضعيت متفاوت نقاط سطح پليت بدست ميآيد. در اين روش سطح مسي سيلندر گراور كه با فتوپليمري حساس به نور پوشيده شده است، از طريق يك فيلم پوزتيو، در معرض نور يووي قرار ميگيرد. براي ايجاد ترام در سطح فيلم پوزتيو از ترام گذاري مخصوصي استفاده ميشود، به نحوي كه در نواحي بسيار تيره و حتي تنپلات، شاهد ترام 100% نخواهيم بود. بر اثر تابش نور يووي، نواحي بدون تصوير
(non-image area)سخت شده و نواحي داراي تصوير (image area)تاثير نميپذيرند. سپس نواحي نور نخورده شسته شده و لايه مسي زيرين نمايان ميشود. با اين كار شرايط اسيدكاري مستقيم سطح مسي در يك وان اسيدي فراهم ميشود. در اين روش، عمق خانههاي روي سيلندر با يكديگر تفاوت جزيي داشته و به طور معمول بين 42 تا 44 ميكرون هستند. روش اسيدكاري شيميايي در عين سرعت بخشي به توليد ، از كيفيت قابل مقايسه با روش سنتي گراور برخوردار است.
ظ حكاكي الكترومكانيكي
:(electromechanical engraving) در اين روش ايجاد ترامها بر سطح سيلندر با استفاده از قطعهاي الماسه به نام استايلوس (stylus)صورت ميگيرد كه تشكيل شده از ميلهاي فلزي به طول12ميليمتر كه در نوك آن برشي به عرض چند دهم ميليمتر ايجاد شده و يك قطعه الماس طبيعي كه نوك آن توسط ليزر تيز شده در آن قرارگرفته است.
با قرار گرفتن استايلوس در قسمتي از دستگاه كه هد (head)ناميده ميشود و تماس آن با سيلندر در حال چرخش، حفرههايي هرمي شكل ايجاد ميشود. هر چه استايلوس بيشتر به داخل مس فرو رود عمق حفرهها بيشتر خواهد بود و حجم مركبگيري آنها بيشتر ميشود . در اين روش كنترل بيشتري بر فرآيند سيلندر سازي صورت ميگيرد و حفرهها از لحاظ شكل و اندازه دقيقتر هستند.
ظ حكاكي ليزري :(laser engraving)در تهيه معمول سيلندر، يك لايه نيكل بر روي سيلندر كه از جنس استيل است قرار گرفته و سپس با لايهاي از مس پوشيده ميشود. البته در روش حكاكي ليزري، يك لايه از آلياژ روي نيز بر روي لايه مسي قرار ميگيرد تا جاذب خوبي براي انرژي تابيده شده از يك ليزر ياگ 500 ميليوات باشد. بدين ترتيب سطح روي به همراه بخشي از سطح مس زيرين تبخير ميشود تا سلولهاي مركبگير بدست آيد. بعد از اين مرحله نيز،همانند روش سنتي، سيلندر با كروم آبكاري ميشود.
122 - مزيت استفاده از سيستم كنترل اتوماتيك ويسكوزيته مركب در چاپ گراور چيست؟
در چاپ گراور به علت تبخير مداوم حلال، مركب مدام چسبناك ميشود (ويسكوزيته آن بالا ميرود) . بنابراين توسط اين سيستم به طور اتوماتيك به مركب حلال افزوده ميشود تا كيفيت آن در طول روند چاپ حفظ شود.
123 - چرا در سيستم چاپ گراور از سيلندر پليت با روكش كروم (Cylinder chromium plating)استفاده ميكنيم؟
با هر چه فرسودهتر شدن سيلندر مسي، از تعداد فرمهايي كه با آن ميتوان چاپ كرد كاسته ميشود و بنابراين بسيار طبيعي است كه پس از ايجاد تصوير بر سطح پليت براي جلوگيري از تضعيف آن در اثر چاپ، سطح آن را كرومكاري كنند. تحت شرايط مناسب، از سيلندري با روكش كرومي ميتوان چندين ميليون تيراژ، چاپ گرفت.
مزيت ديگر روكش كروم اين است كه به جاي تعويض سيلندر در اثر فرسودگي، روكش كروم قديمي در يك حمام الكتروليتي برچيده شده و روكشي جديد بر آن كشيده ميشود. اين كار را ميتوان چندين بار در صورتي كه فرسايش به لايه مسي نرسيده باشد تكرار
كرد.
124 - سيلندر گراور از چه قسمتهايي تشكيل شده است؟
در چاپ گراور چيزي به نام پليت وجود ندارد و مستر (master)نوعي سيلندر از جنس بدنه استيل با سطح مس است كه تصوير بر روي آن حكاكي ميشود.
125 - از چه مركبي براي چاپ گراور استفاده ميشود؟
در روش گراور نظير فلكسو مركب، پايه حلال است. اين حلالها بسيار متنوع بوده و از جمله به تولوئن، زايلن، مشتقات نفتي، انواع الكلها، استرها و كتون ميتوان اشاره كرد. در برخي موارد نيز از مركبهاي پايه آب استفاده ميشود ولي اين حالت عموميت ندارد. اكثر حلالهاي مركب گراور اشتعالزا بوده و از آنجايي كه فرار نيز هستند رعايت نكات ايمني بسيار ضروري است.
126 - سيستم خشك كن در چاپ گراور به چه صورت است؟
همانند چاپ فلكسو لازم است كه غشاي مركب در سطح چاپ شده پيش از چاپ مركب بعدي خشك شود. بنابراين، پس از چاپ هر رنگ، كاغذ رول از محفظه خشككن عبور ميكند تا حلال مركب در اثر هواي گرم داخل محفظه تبخير شده و در نتيجه مركب خشك شود.
127 - ماشينهاي چاپ گراور به چند نوع تقسيم ميشوند؟
به طور كلي ماشينهاي چاپ گراور به سه دسته تقسيم ميشوند:
ظ ماشينهاي نشر :(publication presses)اين ماشينها به طور معمول بين 8 تا 13 برج چاپ دارند و براي توليد مجله و كاتالوگ استفاده ميشوند.
نوع 8 برجي آنها ميتواند دو طرف كاغذ رول را به طور چهاررنگ چاپ كند. طول سيلندرهاي چاپ به طور معمول بين 2 تا 5/2 متر بوده كه در بعضي موارد تا 3 متر نيز ساخته ميشوند. با سرعت رول 15 متر بر ثانيه بيش از 54000 مجله 64 صفحهاي را ميتوان چاپ كرد. پس از چاپ، كاغذ رول برش و تا ميخورد و آن را در خارج از ماشين ترتيب و منگنه يا تهدوزي ميكنند. در بعضي ماشينها امكان منگنه يا تهدوزي پيوسته (inline)آنها نيز وجود دارد.
ماشينهاي بستهبندي:(packaging presses)
كاربرد ماشينهاي گراور در بستهبندي بسيار زياد است. عرض رول براي اين ماشينها ميتواند از 350 تا 1400 ميليمتر باشد. سيلندرها در ماشين گراور با يكديگر درگير نميشوند و سيلندر چاپ تنها سيلندري است كه به حركت واداشته ميشود. بدين ترتيب شرايط استفاده از سيلندرهايي با قطر متفاوت به سادگي فراهم ميشود. اين مساله در توليد بستهبندي، بسيار اهميت دارد زيرا كه ميتوان طولهاي مختلف كاغذ را با يك ماشين به چاپ رسانيد. به طور معمول براي لفاف يا بستهبنديهاي انعطافپذير(flexible packaging) ، ماشين گراور داراي يك بازكننده رول پس از قسمت تغذيه است. براي بستهبنديهاي كارتني هم پارهاي از عمليات تكميلي مثل برش و خط تا زني در ماشين به صورت پيوسته انجام ميشود.
ماشينهاي گراور ورقي
:(sheetfed gravure presses)اكثر
ماشينهاي گراور، رول هستند با اين حال تعداد اندكي از ماشينهاي ورقي نيز در حال توليد هستند. از اين ماشينها بيشتر براي چاپ بستهبنديهاي كارتني و ليبلهاي پر ارزش استفاده ميشود.
128 - كاربردهاي اصلي چاپ سيلكاسكرين چيست؟
ظ پوستر و انواع برچسب و نشانهاي شفاف براي نصب بر روي شيشه
ظ منسوجات، عكسبرگردانها و پوشاك
ظ بطريها و ظروف حمل مواد
ظ انواع CD
ظ كفپوشها و كاغذديواريها
ظ كارتهاي پلاستيكي
129 - تفاوت چاپ سيلك اسكرين با ساير سيستمهاي چاپي چيست؟
چاپ سيلك اسكرين از جهات بسياري با ساير روشهاي چاپي تفاوت دارد . اول آنكه تنها روشي است كه تصوير با عبور از ميان فرم چاپ (image carrier)چاپ ميشود نه از انتقال تصوير روي آن و دوم اينكه توري مانند مخزن مركب عمل ميكند و بر خلاف ساير روشها تجهيزات مجزايي براي سيستم مركب رساني وجود ندارد.
130 - نقاط قوت و ضعف چاپ سيلكاسكرين كدامند؟
مزيتهاي اصلي اين روش چاپي چنين است:
ظ ميتوان رنگهاي اشباع را با پوشش مطلوب و يكدست چاپ كرد.
ظ شايد بتوان گفت امكان چاپ بر روي هر موادي وجود دارد.
ظ امكان چاپ بر سطوح گرد، ناهموار يا شكننده وجود دارد.
ظ مي توان لايهاي ضخيم و پشتپوش (opaque)از مركب را بنا به نياز،
چاپ كرد.
ظ ميتوان از آن براي چاپ مركبها و پوششهايي (coating)با فرمولهاي غيرمعمول استفاده كرد.
معايب اصلي اين روش عبارتند از:
ظ سرعت روند توليد پايين است.
ظ چاپ جزئيات ظريف و متون ريز با مشكل مواجه است.
ظ براي توليد شبكههاي هافتون بايد از ترامگذاريهاي درشت استفاده شود.
131 - فرايند توليد به روش سيلكاسكرين از چه مراحلي تشكيل شده است؟
در چاپ سيلك اسكرين دو عملكرد اصلي وجود دارد:
ظ آماده كردن چار چوبي قابل اعتماد و محكم به عنوان شابلون.
ظ اندازه گيري لايه مركبي كه بر كار مينشيند.
در سيستم سيلك اسكرين از يك توري (mesh)براي انتقال و كنترل ميزان مركبي كه به سطح چاپ شونده ميرسد استفاده ميشود. توري آماده شده بر روي سطح چاپ شونده قرار گرفته و مركب مايع بر يك سمت آن ريخته ميشود. مركب با فشار قطعهاي لاستيكي يا پلاستيكي به نام اسكوييجي (squeegee)بر كل سطح توري پخش شده و از ميان
چشمههاي باز آن به سطح چاپ شونده انتقال مييابد.
132 - توري (mesh)چاپ سيلك اسكرين بايد از چه جنسي باشد؟
نايلون و پلياستر دو ماده بسيار متداول براي ساخت توري هستند. نايلون براي كارهاي پر تيراژ تك رنگ كه با مساله رجيستر روبرو نيستيم و بهويژه براي چاپ روي ظروف و قوطيها و اجسام سه بعدي و سطوح ناصاف بكار ميرود . ثبات توريهاي پلياستري از نايلون بيشتر بوده و به همين دليل براي كارهاي چند رنگي كه در آنها رجيستر از اهميت برخوردار است، استفاده ميشوند.
133 - در چه مواردي استفاده از توريهايي از جنس استيل زنگ نزن در چاپ سيلك اسكرين توصيه ميشود؟
به خاطر قيمت بالاي استيل زنگ نزن (حدود 5 برابر پلياستر) استفاده از توريهاي از اين جنس به شرايطي محدود ميشود كه يكي از فاكتورهاي زير از اهميت زيادي برخوردار باشد:
ظ دوام توري
ظ مقاومت در برابر خوردگي ناشي از مركب
ظ مواجهه با حجم زيادي از رسوب مركب
ظ پايداري ابعادي زياد
(extreme dimensional stability)
ظ بازسازي جزييات ريز و ظريف از
طرح اوليه
134 - شماره توري و درجه توري (mesh count ِ mesh grading)به چه چيزهايي اطلاق ميشود؟
شماره توري (mesh count)به تعداد رشتههاي توري كه در هم تنيده شدهاند گفته ميشود. بر اساس يك قانون كلي، هر چه شماره توري كمتر باشد، شبكههاي توري گشادتر است. درجه توري (mesh grading) تعيينكننده ضخامت لايه مركب است.
135 - براي انتخاب روش مناسب جهت تهيه شابلون چاپ سيلك اسكرين بايد چه نكاتي را در نظر گرفت؟
شابلون از روشهاي مختلفي تهيه ميشود كه انتخاب روش مناسب به تصوير و الزامات فني چاپ بستگي دارد. اغلب شابلونها با استفاده از روش فتومكانيكال تهيه ميشوند كه براي توليد تصاوير هافتن و داراي ريزهكاري مناسب است. امروزه از روشهاي ديجيتال نيز براي توليد مستقيم شابلون استفاده ميشود كه سبب افزايش سرعت آمادهسازي شابلون و سادگي فرايند آن شده است.
136 - روشهاي توليد شابلون سيلك اسكرين كدامند؟
ظ تهيه شابلون به روش نور غيرمستقيم :(indirect photo-stencils)اين شابلونها شامل يك پوشش نازك ژلاتيني يا فيلم پليمري از پيش حساس شده هستند كه بر لايهاي از پلياستر قرار دارد. اين لايه در تماس با يك فيلم پوزتيو در معرض تابش نور يووي قرار ميگيرد. ميزان نوردهي تا جايي است كه نواحي بدون تصوير غير قابل حل شوند اما لايه رويي آنها تا حدي حل شدني بشود.
در مرحله شستشو نواحي نور نخورده در حلال، حل ميشوند و نواحي نور خورده تصوير را بر روي شابلون شكل ميدهند. سپس شابلون روي توري قرار داده ميشود و بعد از خشك شدن، لايه پشتي كنده شده و شابلون به سطح زيرين توري به محكمي ثابت ميشود.
ظ تهيه شابلون به روش امولسيون مستقيم :(Direct emulsion photostencils)اين نوع شابلون تور را در درون خود نگاه داشته و مقاومت بيشتري در برابر فشارهاي فيزيكي و فرسايش ناشي از چاپهاي تيراژ بالا دارد. اين شابلونها از طريق پوشاندن توري با لايهاي از امولسيون پليمري حساس به نور تهيه ميشوند. وقتي كه توري خشك شد، آن را در تماس با يك فيلم پوزتيو در معرض نور يووي قرار ميدهند. قسمتهاي نورخورده تصوير غير قابل حل در آب ميشوند . پس از نوردهي آب را بر توري اسپري ميكنند، در نتيجه نواحي نور نخورده شسته و پاك ميشوند و قسمتهاي نورخورده، تصوير را بر شابلون تشكيل ميدهند.
ظ تهيه شابلون با نوردهي مستقيم / غيرمستقيم : (Direct/indirect photo-stencils)اين روش، از مزاياي دو روش قبلي يعني دوام شابلونهاي امولسيون مستقيم و دقت شابلونهاي غير مستقيم بهره برده است. براي تهيه اين شابلونها ابتدا يك ورقه فيلم پليمري را توسط يك امولسيون چسبناك حساس به نور به سطح زيرين توري ميچسبانند. اين امولسيون توسط فيلم پليمري جذب شده و به درون توري نفوذ ميكند.
پس از خشك شدن، فيلم و امولسيون يكي شده و به توري چسبيدهاند. بعد از جدا كردن فيلم، توري را نوردهي كرده و همانند روش امولسيون مستقيم آن را آماده ميكنند.
ظ تهيه شابلون به روش كاپيلاري
( :(Capillary direct film photo-stencilsبهكارگيري اين روش بسيار معمول است زيرا كه همان كيفيت شابلون مستقيم / غير مستقيم را با هزينهاي كمتر و روشي سادهتر به دست ميدهد. اين نوع شابلون ابتدا شامل لايه فتوپليمري بر يك پايه پلياستري است. اين فيلم جاذب رطوبت بوده و به واسطه ذرات آب اسپري شده در توري به آن چسبيده است. وقتي كه فيلم خشك شود پايه پلياستري آن كنده شده و سپس درست مانند روش قبل (direct/indirect)، تصوير بر روي توري ايجاد ميشود.
137 - ماشينهاي چاپ سيلك اسكرين برچند نوع هستند؟
مدلهاي مرسوم ماشينهاي چاپ سيلك اسكرين عبارتند از:
- تخت با قاب مفصلي
Flatbed hinged frame))
- تخت با بالابر عمودي
Flatbed vertical lift))
- ماشينهاي چاپ سيلندري
Cylinder-bed presses))
- ماشينهاي چاپ ظروف حامل مواد
Container printing machines))
- ماشينهاي سيلك دوار
Rotary screen))
- ماشينهاي چرخ و فلكي
Carouselِ machines))
138 - اصليترين مزاياي چاپ ديجيتال براي كاربران كدامند؟
چاپ ديجيتال به اين دليل موفق است كه پاسخگوي نيازهاي جديدتر مشتري است:
ظ چاپ به صرفه و با كيفيت سفارش چاپي در تيراژ پايين
ظ چاپ سفارش با اطلاعات متغير
139 - توليد پليت در داخل ماشين چاپ (direct-to-plate)چه مزايايي دارد؟
با استفاده از اين روش ديگر نيازي به تجهيزات مجزا براي نوردهي و ظهور پليت و قرار دادن آن در ماشين نيست. عملكرد ايجاد تصوير بر پليت در يك مرحله و يكباره براي كليه رنگها صورت ميپذيرد و از اين لحاظ كار اپراتوري سادهتري دارد. در اين سيستم بر اساس مركب و متريالهاي مورد استفاده ماشين تنظيم شده و ادامه كار نظير افست معمولي است. بعد از چاپ همه فرمها و خشك شدن آنها عمليات تا، ترتيب، برش و صحافي انجام ميشود. با اين روش با حذف بسياري از مراحل، زمان توليد محصول بسيار كاهش پيدا ميكند.
140 - منظور از سيستم چاپ ديجيتالتجاري (commercial digital printing)چيست؟
ابداع چاپ ديجيتال تجاري به زمان اختراع پرينتر ليزري شركت زيراكس در دهه 1970 بر ميگردد. در اين روش تعداد زيادي اسناد شخصيسازي شده تك رنگ براي مشتريان توليد شده و به جاي كيفيت، تاكيد ويژهاي بر توليد انبوه و يكپارچه محصول وجود دارد. اطلاعات مورد استفاده در اين روش اغلب از متون خطي با رزولوشن پايين تشكيل شده و قابليتهاي تايپوگرافي آن بسيار محدود است. به مرور زمان تكنولوژي مورد استفاده در اين روش از نظر سرعت توليد و كيفيت كار به خاطر بهرهگيري از ريپهاي پست اسكريپت و PDFپيشرفت چشمگيري كرده است.
20 پرسش بعدي
از حالا تا شماره بعد فرصت داريد در مورد پاسخ صحيح اين پرسشها فكر كنيد
تجزيه و تحليل پرسشهاي تخصصي و تلاش براي پيدا كردن پاسخ دقيق و صحيح، موجب تامل و درك بهتر ميشود، همچنين ذهن را براي درك مطلب و به ياد سپردن پاسخهاي درست، آماده ميسازد. بنابراين بد نيست تا شماره بعدي به پاسخ صحيح اين پرسشها فكر كنيد.
141 - مهمترين مزيت چاپ اطلاعات متغير (variable data printing)چيست؟
142 - مهمترين استفاده چاپ ديجيتال در كدام بخش از صنعت است؟
143 - مهمترين محصولات چاپ ديجيتال كدامند؟
144 - متداولترين انواع ماشينهاي چاپ ديجيتال كدامند؟
145 - معايب چاپ ديجيتال چيست؟
146 - كيفيت رنگهاي توليد شده توسط چاپ ديجيتال در مقايسه با چاپ افست به چه صورت است؟
147 - يكي از كمبودهاي چاپ ديجيتال در بخش اتمام كار (finishing)است، در صورت وارد كردن اين بخش به ماشينهاي ديجيتال چه مسايلي بايد در نظر گرفته شوند؟
148 - براي محاسبه قيمت يك كار ديجيتال، توليدكننده چه مسايلي را بايد همواره مد نظر داشته باشد؟
149 - مرحله پيش از چاپ در گردش كار ديجيتال به چه صورت است؟
150 - توليد هر كار چاپي ديجيتال شامل چه مراحلي است؟
151 - چاپ ديجيتال در كل به چند نوع تقسيم ميشود؟
152 - عملكرد چاپ DIبر چه مبنايي است؟
153 - استفاده از چاپ DIچه فوايدي دارد؟
154 - Print duplicatorچيست و چه ساختاري دارد؟
155 - سيستم چاپ الكتروفتوگرافي چگونه عمل ميكند؟
156 - روش الكتروفتوگرافي با تونر مايع چه تفاوتي با الكتروفتوگرافي معمولي دارد؟
157 - هدف استفاده از چاپ جوهرافشان (inkjet)چيست؟
158 - سيستم جوهرافشان پيوسته
(continuous jet inkjet)به چه صورت كار ميكند؟
159 - چاپ جوهرافشان قطره بر اساس تقاضا (drop-on-demand)چه نوع چاپي است و چه ساختاري دارد؟
160- تكنولوژي پيزوالكتريك به چه صورت عمل ميكند؟
